Bài khoá 1 · 课文1「夜市点菜」
课文1A · 点菜
林雨: 到啦!今天我们不去餐厅,也不吃快餐,就在这条美食街拍第三集。
Dào la! Jīntiān wǒmen bú qù cāntīng, yě bù chī kuàicān, jiù zài zhè tiáo měishíjiē pāi dì sān jí.
Đến rồi! Hôm nay chúng ta không vào nhà hàng, cũng không ăn đồ ăn nhanh, cứ ở phố ẩm thực này quay tập ba.
方强: 夜里的美食街太香了!各种小吃,各种果汁,还有烤鱼、烤虾……我都想试试!
Yèli de měishíjiē tài xiāng le! Gèzhǒng xiǎochī, gèzhǒng guǒzhī, hái yǒu kǎoyú, kǎoxiā…… wǒ dōu xiǎng shìshì!
Phố ẩm thực ban đêm thơm quá! Đủ loại món ăn vặt, đủ loại nước ép, lại còn cá nướng, tôm nướng… mình đều muốn thử!
摊主: 各位客人,扫一下桌上的码,点菜、结账都在手机上。我以前在餐厅当过厨师,卫生你们放心。
Gèwèi kèren, sǎo yíxià zhuōshang de mǎ, diǎncài, jiézhàng dōu zài shǒujīshang. Wǒ yǐqián zài cāntīng dāng guo chúshī, wèishēng nǐmen fàngxīn.
Thưa các vị khách, quét mã trên bàn là gọi món và thanh toán đều làm được trên điện thoại. Trước đây tôi từng làm đầu bếp ở nhà hàng, nên về vệ sinh thì mọi người cứ yên tâm.
林雨: 先看菜单。每道菜后面都有辣椒的标志:一个辣椒是有点儿辣,两个辣椒是很辣。各家的价钱也不一样,要看清楚。
Xiān kàn càidān. Měi dào cài hòumiàn dōu yǒu làjiāo de biāozhì: yí ge làjiāo shì yǒudiǎnr là, liǎng ge làjiāo shì hěn là. Gèjiā de jiàqián yě bù yíyàng, yào kàn qīngchǔ.
Xem thực đơn trước đã. Sau mỗi món đều có ký hiệu ớt: một quả ớt là hơi cay, hai quả ớt là rất cay. Giá của mỗi nhà cũng khác nhau, phải xem cho kỹ.
方强: 我不怕辣!那我随便点点:烤鱼、烤虾、炸鸡、十串羊肉串,再来两杯果汁、两瓶汽水和一包零食!
Wǒ bú pà là! Nà wǒ suíbiàn diǎndiǎn: kǎoyú, kǎoxiā, zhàjī, shí chuàn yángròuchuàn, zài lái liǎng bēi guǒzhī, liǎng píng qìshuǐ hé yì bāo língshí!
Mình không sợ cay đâu! Vậy mình gọi tuỳ ý một chút nhé: cá nướng, tôm nướng, gà rán, mười xiên thịt cừu nướng, thêm hai cốc nước ép, hai chai nước ngọt có ga và một gói đồ ăn vặt!
林雨: 这叫“随便点点”?我在本子上新开了一页,专门记我们一起花的钱,你点的每一样我都要写下来。
Zhè jiào “suíbiàn diǎndiǎn”? Wǒ zài běnzishang xīn kāile yí yè, zhuānmén jì wǒmen yìqǐ huā de qián, nǐ diǎn de měi yíyàng wǒ dōu yào xiě xiàlái.
Thế này mà gọi là “tuỳ ý một chút” ư? Mình đã mở một trang mới trong sổ, chuyên ghi những khoản chúng ta cùng chi; món nào cậu gọi mình cũng phải viết lại.
赵叔叔: 你们先吃,我不饿。我随便走走,想找个东西。
Nǐmen xiān chī, wǒ bú è. Wǒ suíbiàn zǒuzǒu, xiǎng zhǎo ge dōngxi.
Hai cháu cứ ăn trước đi, chú không đói. Chú đi dạo một chút, muốn tìm một thứ.
方强: 找什么呀?
Zhǎo shénme ya?
Chú tìm gì thế ạ?
赵叔叔: 一个小饼。以前吃过,不知道这儿还有没有。
Yí ge xiǎobǐng. Yǐqián chī guo, bù zhīdào zhèr hái yǒu méiyǒu.
Một chiếc bánh nhỏ. Hồi trước chú đã ăn rồi, không biết ở đây còn có không.
课文1B · 算钱
林雨: 菜都上齐了,我来算一下:烤鱼六十八,烤虾四十八,羊肉串四十,炸鸡二十五,果汁两杯三十,汽水两瓶十块,零食十二,一共二百三十三块!
Cài dōu shàng qí le, wǒ lái suàn yíxià: kǎoyú liùshí bā, kǎoxiā sìshí bā, yángròuchuàn sìshí, zhàjī èrshí wǔ, guǒzhī liǎng bēi sānshí, qìshuǐ liǎng píng shí kuài, língshí shí èr, yígòng èrbǎi sānshí sān kuài!
Món lên đủ cả rồi, để mình tính nhé: cá nướng sáu mươi tám, tôm nướng bốn mươi tám, xiên thịt cừu nướng bốn mươi, gà rán hai mươi lăm, nước ép hai cốc ba mươi, nước ngọt có ga hai chai mười tệ, đồ ăn vặt mười hai, tổng cộng hai trăm ba mươi ba tệ!
方强: 才二百多?三个人一顿饭,一个人才七十多块,不贵!
Cái èrbǎi duō? Sān ge rén yí dùn fàn, yí ge rén cái qīshí duō kuài, bú guì!
Mới hơn hai trăm thôi à? Ba người một bữa, mỗi người mới hơn bảy mươi tệ, không đắt đâu!
林雨: 平时在餐厅吃一顿中餐,一个人三四十块就够了。光是饮料和零食就花了五十多块,你点得太多了。
Píngshí zài cāntīng chī yí dùn zhōngcān, yí ge rén sān sìshí kuài jiù gòu le. Guāng shì yǐnliào hé língshí jiù huāle wǔshí duō kuài, nǐ diǎn de tài duō le.
Ngày thường ăn một bữa món Trung Hoa ở nhà hàng, mỗi người ba bốn chục tệ là đủ. Riêng đồ uống và đồ ăn vặt đã hết hơn năm mươi tệ, cậu gọi nhiều quá rồi.
方强: 吃不完怕什么?这条街好吃的有的是,明天我们还可以再来!
Chībuwán pà shénme? Zhè tiáo jiē hǎochī de yǒudeshì, míngtiān wǒmen hái kěyǐ zài lái!
Ăn không hết thì sợ gì? Phố này món ngon nhiều vô kể, mai mình lại đến cũng được!
林雨: 时间有的是,可是钱没那么多。从今天开始,任何一笔钱我都要写下来。
Shíjiān yǒudeshì, kěshì qián méi nàme duō. Cóng jīntiān kāishǐ, rènhé yì bǐ qián wǒ dōu yào xiě xiàlái.
Thời gian thì có đầy, nhưng tiền thì đâu có nhiều thế. Từ hôm nay, bất kỳ khoản tiền nào mình cũng phải ghi lại.
方强: 好好好,你写!此时此刻,我什么都不怕,只想吃。剩下的我都带回去,一点儿也不浪费!
Hǎo hǎo hǎo, nǐ xiě! Cǐshí cǐkè, wǒ shénme dōu bú pà, zhǐ xiǎng chī. Shèngxia de wǒ dōu dàihuíqù, yìdiǎnr yě bú làngfèi!
Được được được, cậu cứ ghi! Giờ phút này mình chẳng sợ gì cả, chỉ muốn ăn. Phần còn thừa mình mang về hết, không lãng phí chút nào!
林雨: 任何吃剩的食品,放一夜卫生就没有保证了……算了,先结账吧。咦,赵叔叔呢?他说随便走走,怎么这么久还没回来?
Rènhé chī shèng de shípǐn, fàng yí yè wèishēng jiù méiyǒu bǎozhèng le…… suàn le, xiān jiézhàng ba. Yí, Zhào shūshu ne? Tā shuō suíbiàn zǒuzǒu, zěnme zhème jiǔ hái méi huílái?
Đồ ăn thừa nào cũng vậy, để qua một đêm là vệ sinh không còn được đảm bảo nữa… Thôi, thanh toán trước đã. Ơ, chú Triệu đâu rồi? Chú nói đi dạo một chút, sao lâu thế vẫn chưa về?
方强: 在那儿!最后一个摊子,他手里拿着一个小饼,咬了一口,站着一动不动。我们过去看看!
Zài nàr! Zuìhòu yí ge tānzi, tā shǒu li názhe yí ge xiǎobǐng, yǎole yì kǒu, zhànzhe yídòngbúdòng. Wǒmen guòqù kànkàn!
Ở đằng kia! Sạp cuối cùng, chú đang cầm một chiếc bánh nhỏ, cắn một miếng rồi đứng im không nhúc nhích. Mình qua xem thử đi!
赵叔叔: 差不多一样……可是,少了一味。
Chàbuduō yíyàng…… kěshì, shǎole yí wèi.
Gần giống… nhưng thiếu một vị.
Bài khoá 1 · Từ mới 生词
餐厅 (cāntīng) — d. · nhà hàng, quán ăn (có chỗ ngồi); phòng ăn
这家餐厅的菜又好吃又不贵。 · Zhè jiā cāntīng de cài yòu hǎochī yòu bú guì. · Món ăn ở nhà hàng này vừa ngon vừa không đắt.
Ghi chú: Từ nhận biết. Hán–Việt "xan sảnh": 餐 là bữa ăn, 厅 là gian phòng lớn. 餐厅 gần với "nhà hàng" trong tiếng Việt; ở nhiều nơi, phòng ăn trong nhà hay trong khách sạn cũng gọi là 餐厅.
厨师 (chúshī) — d. · đầu bếp
我叔叔是厨师,他做的鱼特别好吃。 · Wǒ shūshu shì chúshī, tā zuò de yú tèbié hǎochī. · Chú mình là đầu bếp, món cá chú làm ngon vô cùng.
Ghi chú: Từ nhận biết. Hán–Việt "trù sư": 厨 là bếp, 师 chỉ người có tay nghề. Đừng nhầm với 老师 (lǎoshī, thầy cô giáo): hai từ cùng có chữ 师 nhưng 厨师 là người nấu ăn.
道 (dào) — lượng từ · món (ăn); câu (hỏi); cánh (cửa)
今天的晚饭我们点了五道菜。 · Jīntiān de wǎnfàn wǒmen diǎnle wǔ dào cài. · Bữa tối nay chúng mình gọi năm món.
Ghi chú: Từ chủ động. Lượng từ đếm món ăn trong thực đơn: 一道菜, 三道菜; hỏi 几道菜? 道 còn là lượng từ của 一道题 (một câu hỏi) và 一道门 (một cánh cửa). Khi đếm theo đĩa thì dùng 盘 (一盘菜); đừng dùng 个 hay 条 cho 菜 (vi.measure.classifier).
顿 (dùn) — lượng từ · bữa (ăn)
我们一天吃三顿饭。 · Wǒmen yì tiān chī sān dùn fàn. · Một ngày chúng mình ăn ba bữa.
Ghi chú: Từ chủ động. Lượng từ của bữa ăn: 一顿饭, 两顿中餐; không nói 一个饭 hay 一次饭 theo cách đếm "một bữa" của tiếng Việt (vi.measure.classifier). Trong tiếng Trung, 顿 còn dùng cho một lần bị mắng hay bị đánh, nhưng bài này chỉ cần nghĩa "bữa".
各种 (gèzhǒng) — đại từ · các loại, đủ loại
市场里有各种水果。 · Shìchǎng li yǒu gèzhǒng shuǐguǒ. · Ở chợ có đủ loại trái cây.
Ghi chú: Từ chủ động. Cũng thuộc điểm ngữ pháp 1 của bài. 各种 + danh từ, thường không thêm 的: 各种小吃, 各种果汁. Muốn nhấn mạnh thì nói 各种各样.
果汁 (guǒzhī) — d. · nước ép trái cây
我想要一杯西瓜果汁。 · Wǒ xiǎng yào yì bēi xīguā guǒzhī. · Mình muốn một cốc nước ép dưa hấu.
Ghi chú: Từ nhận biết (đã gặp ở phần Khởi động). Hán–Việt "quả trấp". Lượng từ thường là 杯 (一杯果汁); thêm tên quả phía trước để nói loại nước ép.
结账 (jiézhàng) — đg. · thanh toán, tính tiền (sau bữa ăn)
吃完饭,爸爸先去结账。 · Chī wán fàn, bàba xiān qù jiézhàng. · Ăn xong, bố đi thanh toán trước.
Ghi chú: Từ chủ động. 结账 là động từ ly hợp (结 + 账), không đặt tân ngữ sau: nói 去结账, 我来结账, không nói 结账钱. Ở nhà hàng, bạn gọi người phục vụ để 结账; ở nhiều nơi còn nói 买单. Hán–Việt "kết trướng": 账 là sổ sách tiền nong.
烤 (kǎo) — đg. · nướng
晚上我们在公园里烤肉。 · Wǎnshang wǒmen zài gōngyuán li kǎoròu. · Buổi tối chúng mình nướng thịt ở công viên.
Ghi chú: Từ nhận biết (đã gặp ở phần Khởi động). 烤 là nướng trên lửa hay trong lò: 烤鱼, 烤肉, 烤羊肉串. Phân biệt với 炒 (xào) và 煮 (nấu, luộc).
快餐 (kuàicān) — d. · đồ ăn nhanh, bữa ăn nhanh
中午时间不多,我们在楼下吃了快餐。 · Zhōngwǔ shíjiān bù duō, wǒmen zài lóuxià chīle kuàicān. · Buổi trưa không có nhiều thời gian nên chúng mình ăn đồ ăn nhanh ở dưới tầng.
Ghi chú: Từ nhận biết. Hán–Việt "khoái xan". 快餐 là cả một bữa ăn phục vụ nhanh (快餐店), không chỉ một món ăn vặt như 零食.
零食 (língshí) — d. · đồ ăn vặt, quà vặt
她的包里总有一小包零食。 · Tā de bāo li zǒng yǒu yì xiǎo bāo língshí. · Trong túi cô ấy lúc nào cũng có một gói đồ ăn vặt nhỏ.
Ghi chú: Từ chủ động. 零 ở đây là "lẻ tẻ" (như 零钱, tiền lẻ), nên 零食 là đồ ăn lẻ ngoài bữa chính, thường là đồ đóng gói như kẹo, bánh. Khác 小吃: món nhẹ làm tại chỗ ở sạp hay quán nhỏ (vi.hanviet.falsefriend).
美食 (měishí) — d. · món ngon, đồ ăn ngon (nói chung)
这个城市的美食真多,我每天都想出去吃。 · Zhège chéngshì de měishí zhēn duō, wǒ měi tiān dōu xiǎng chūqù chī. · Thành phố này có thật nhiều món ngon, ngày nào mình cũng muốn ra ngoài ăn.
Ghi chú: Từ chủ động. Hán–Việt "mỹ thực". Trong tiếng Việt, "mỹ thực" nghe trang trọng, còn 美食 ở đời thường chỉ đơn giản là "đồ ăn ngon": 美食街 (phố ẩm thực), 当地美食 (món ngon địa phương). Không đếm bằng 道 như một món cụ thể.
汽水 (qìshuǐ) — d. · nước ngọt có ga
我不爱喝汽水,因为太甜了。 · Wǒ bú ài hē qìshuǐ, yīnwèi tài tián le. · Mình không thích uống nước ngọt có ga vì ngọt quá.
Ghi chú: Từ nhận biết. Nghĩa đen là "nước có hơi (khí)": 汽 là hơi, 水 là nước. Đếm bằng 瓶 (chai) hoặc 杯 (cốc). Đọc qì với âm đầu q, đừng đọc thành k (vi.initial.aspiration).
剩 (shèng) — đg. · còn thừa, còn lại
盘子里还剩两块肉,你们吃吧。 · Pánzi li hái shèng liǎng kuài ròu, nǐmen chī ba. · Trong đĩa còn thừa hai miếng thịt, mọi người ăn đi.
Ghi chú: Từ chủ động. 剩 là phần còn lại sau khi ăn hoặc dùng: 剩菜, 剩饭, 还剩两块; hay đi với 下: 剩下的 (phần còn lại). Đừng nhầm với 留 (để lại có chủ ý).
食品 (shípǐn) — d. · thực phẩm, đồ ăn (nói chung)
超市里的食品要先看日期再买。 · Chāoshì li de shípǐn yào xiān kàn rìqī zài mǎi. · Thực phẩm ở siêu thị phải xem ngày rồi mới mua.
Ghi chú: Từ nhận biết. Hán–Việt "thực phẩm". 食品 là từ chung, hay gặp ở siêu thị, bao bì hay văn bản (食品安全); nói về món cụ thể trên bàn thì dùng 菜, 饭, 小吃.
随便 (suíbiàn) — đg./tt. · tuỳ ý, cứ tự nhiên; tuỳ tiện
你想吃什么都行,随便点。 · Nǐ xiǎng chī shénme dōu xíng, suíbiàn diǎn. · Bạn muốn ăn gì cũng được, cứ gọi tuỳ ý.
Ghi chú: Từ chủ động. Hán–Việt "tuỳ tiện" nhưng rộng hơn: có thể trung tính, nghĩa "cứ tự nhiên, gì cũng được" (随便点, 随便走走), hoặc chê là "cẩu thả, bừa bãi" (别随便乱放). Trả lời mọi câu hỏi bằng 随便 đôi khi nghe thờ ơ (vi.hanviet.falsefriend).
卫生 (wèishēng) — tt./d. · vệ sinh; sạch sẽ
夏天吃东西要注意卫生。 · Xiàtiān chī dōngxi yào zhùyì wèishēng. · Mùa hè ăn uống phải chú ý vệ sinh.
Ghi chú: Từ chủ động. Hán–Việt "vệ sinh". 卫生 vừa là danh từ (注意卫生) vừa là tính từ (很卫生, 不卫生). Khác 干净: 干净 là sạch, không bẩn, còn 卫生 là hợp vệ sinh. Tiếng Trung không dùng 卫生 như động từ "dọn vệ sinh" (vi.hanviet.falsefriend).
小吃 (xiǎochī) — d. · món ăn nhẹ, món ăn vặt địa phương
我们这儿的小吃很有名,你一定要尝尝。 · Wǒmen zhèr de xiǎochī hěn yǒumíng, nǐ yídìng yào chángcháng. · Món ăn vặt ở chỗ chúng mình rất nổi tiếng, bạn nhất định phải nếm thử.
Ghi chú: Từ chủ động. 小吃 là món nhẹ làm tại chỗ ở sạp hay quán nhỏ, thường mang nét địa phương: 地方小吃, 夜市小吃. Khác 零食 (đồ ăn vặt đóng gói) và khác 快餐 (cả bữa ăn nhanh).
夜 (yè) — d. · đêm
夜里很冷,出门要多穿一件衣服。 · Yèli hěn lěng, chūmén yào duō chuān yí jiàn yīfu. · Ban đêm rất lạnh, ra ngoài phải mặc thêm một chiếc áo.
Ghi chú: Từ nhận biết. Hán–Việt "dạ". Thường đi thành 夜里 (ban đêm), 半夜 (nửa đêm), 夜市 (chợ đêm). 夜 còn là lượng từ: 放一夜 là để qua một đêm.
中餐 (zhōngcān) — d. · món ăn Trung Hoa
外国朋友来了,我们带他们去吃中餐。 · Wàiguó péngyou lái le, wǒmen dài tāmen qù chī zhōngcān. · Bạn nước ngoài đến chơi, chúng mình dẫn họ đi ăn món Trung Hoa.
Ghi chú: Từ nhận biết. Trong bài này 中餐 là "món ăn Trung Hoa", đối lại với 西餐 (món ăn phương Tây). Hán–Việt "trung xan" nên dễ hiểu nhầm thành bữa trưa; bữa trưa thường nói 午饭.
[exam_practice] 课文1 · Nhìn hình đoán từ — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] Luyện nhỏ · 各、各位、各种、任何、此 — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] Luyện nhỏ · 有的是 — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] Văn hoá · Gọi món ở phố ẩm thực — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] 课文1 · Hiểu hội thoại — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] 生词 · Luyện từ mới — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] 读 · Đọc ghi chú trong sổ — nội dung chỉ xem được trên hệ thống
[exam_practice] 说和写 · Nói và viết — nội dung chỉ xem được trên hệ thống